» Twórcze piętro
» Sala widowiskowa - Pod Pegazem
» Teatr Elektryczny
» ARTadres
» Warsztat muzyczny
Tomik Poezji

 

PODWIECZOREK Z METAFOR? - CZ???? 2

    Pierwszy tom „Podwieczorku z metafor?”, który Miejski Dom Kultury w Skoczowie wyda?? w 2006 roku, napawa?? optymizmem. O wielu artystach pióra, którzy utwory zamie??cili w owym tomie, mo??na by??o bowiem powiedzie? - u??ywaj?c terminologii medycznej - i?? „dobrze rokuj? na przysz??o???”. Dlatego do lektury wierszy poetów ??l?ska Cieszy??skiego przyst?powa??em z nadziej?. Ufa??em, ??e cieszy??scy twórcy tak??e w kolejnych latach nie ustawali w rozwoju pisarskiego rzemios??a i dostarcz? czytelnikom nowych estetycznych wra??e??.

Wiersze, które wybiera??em do niniejszego tomu, czyta??em jednak tak??e z obaw?. Tekstów do antologii nie przes??ali bowiem tak renomowani twórcy, jak Jerzy Kronhold, czy Zbigniew Machej. Wiersze Jerzego Kronholda z tomu „Ni??” mog? by? dla wielu poetów ??l?ska Cieszy??skiego niedo??cig??ym wzorem poetyckiej doskona??o??ci, która pochodzi z niezwyk??ych pok??adów estetycznych - realiów ma??ej, cieszy??skiej ojczyzny. Obawy okaza??y si? p??onne. Sporo tekstów zamieszczonych w drugim tomie „Podwieczorku z metafor?” powinno przynie??? czytelnikom satysfakcj?. Umie??ci??em w almanachu tylko te utwory, które uzna??em za najlepsze. Wybra??em 41 tekstów 16 autorów, które - moim zdaniem - co najmniej przekroczy??y „próg druku”. Pomin???em przyk??ady twórczo??ci gwarowej, uznawszy je za niedostatecznie poetyckie.  

            Z??amanie granicznych barier spowodowa??o, ??e ziemia cieszy??ska przesta??a by? „ko??cem ??wiata”. Sta??a si? natomiast… pocz?tkiem Polski. By? mo??e w??a??nie dlatego cieszy??scy poeci coraz bardziej otwieraj? si? na ??wiat. W antologii znalaz??o si? sporo wierszy, które czerpi? z realiów europejskiej przestrzeni.

Pogranicza kr?gu kultury dawnej Cekanii (od Polski przez S??oweni? do Italii i Czarnogóry) fascynuj? Szymona Brod?. M??ody jeszcze poeta z bieg??o??ci? filozofa porusza si? w ??wiecie mitologii rzymskiej, s??owia??skiej i wyzna?? chrze??cija??skich. Przyrod? widzi oczyma cz??owieka kultury, która s??u??y mu do podj?cia w wierszach metafizycznych uogólnie??. To poeta spraw ostatecznych, albowiem cia??o jest tylko „skurczonym w sobie/ splotem schronienia/ jak w???e filigranu”, a „??mier? to kotwica wieczno??ci”.

Jerzy Oszelda równie?? korzysta z bogactwa kultury. ?ród??a inspiracji znajduje g??ównie w filozofii buddyjskiej, czy szerzej  dalekowschodniej, ale nie s? mu obce tak??e inne zdroje intelektu. Swobodnie przekszta??ca form? japo??skiego haiku, która zarówno siedemnastowiecznym mistrzom tego gatunku, jak i jemu, s??u??y do „chwytania ??wiata na gor?cym uczynku”, czy istnienia w zgodzie z tajemnic?. Jerzemu Oszeldzie nie jest obce traktowanie wiersza jako or???a („Zegarmistrz”). Nade wszystko jednak urzeka ??atwo??ci? poetyckiego skrótu, jak w miniaturce pt. „pinie” („id? przez grzbietowisko/ i potem/ jest wszystko…”).

„Poch??anianie ??wiata” fascynuje tak??e Beat? Kali??sk?. Jej wyobra??nia sprawia jednak, ??e - aby poch??ania? ??wiat - nie musi wcale rusza? si? z miejsca - „wystarczy stan??/ i pi?knie si? otworzy?”. Mimo autorskiej przekory w jej wierszach pojawiaj? si? realia wielkiego ??wiata, które stanowi? t??o do przemy??le?? o w??asnej ma??o??ci. Nie zmieni? nas niestety kontakty z „najwy??sz?” nawet kultur?. Wobec niewiadomego jeste??my niewidomi. Wobec ??wiata tkwimy nieruchomo, albowiem „wci???/ uzbrojeni w bia??e laski/ dotykamy niepewnie jutra// rozgarniamy na boki powietrze/ stoj?c w miejscu”.

„Rekwizytami” znanymi z historii sztuki pos??uguje si? Jolanta Skóra („Dziewczyna z per???” Jana Vermeera). Elementy ??wiata kultury s??u??? jej jednak tylko do ukazania kontrastu z u??omnym, codziennym ??wiatem ludzkich dokona?? - szkoda, ??e zarysowanym nazbyt prywatnie („pewna Marta przed i po operacji/ …szcz?ki”). Jej muza jest na szcz???cie tak??e liryczna i macierzy??ska.

Alicja Santarius i Jolanta Skóra to autorki, które po??wi?ci??y wiersze w??asnym dzieciom. Dlatego w pobli??u ich utworów (tak, jak „w s?siedztwie” wierszy Beaty Kali??skiej, czy Urszuli Stefanii Korzonek) mo??na ogrza? si? lirycznym ciep??em.

Urszula Korzonek zmierzy??a si? z… kamieniem - motywem podejmowanym przez najwybitniejszych twórców polskiej szko??y poetyckiej - Zbigniewa Herberta i Wis??aw? Szymborsk?. Zg???bianie natury kamienia by??o reakcj? na okrutn? natur? cz??owieka, ujawnion? w epoce totalizmu. Urszula Korzonek nie jest co prawda tak „przera??aj?co wnikliwa”, jak nasi najbardziej znani twórcy. Kiedy jednak powiada, „To by??/ Mój kamie??/ (…) Gdy uwiera??/ Dopasowa??am d??o??/ Do jego kszta??tów” stara si? by? sugestywna w tropieniu prawdy o cz??owieku.

            Jest w antologii wiele interesuj?cych erotyków. Zgrabne wiersze o mi??o??ci zaprezentowa??y zw??aszcza niewiasty. Krystyna Maria Grynia, Natalia P??omie??ska-Krzak, Alicja Santarius, Jolanta Skóra, Cecylia Suszka, Ma??gorzata Szklorz cz?sto wykorzystywa??y w tym celu dokonania poezji lingwistycznej. Do tej kategorii mo??na tak??e zaliczy? wiersze

o mi??o??ci do matki. Ciekawe utwory na ten temat wysz??y spod piór autorów p??ci obojga - Stanis??awa Józefa Malinowskiego i Cecylii Suszki.

            Patriotyczne tony porusza Justyna Krzysiek. Jedna z najm??odszych autorek wraca bez os??onek peryfrazy do tradycyjnych warto??ci narodowych. Podobnie post?puje Anna Mazur. Beata Sabath ???czy tendencje patriotyczne z religijnymi. Na spo??eczn? natur? patriotyzmu zwraca uwag? Anna Wi?zik.

Poza Beat? Sabath i Marcinem Wieczorkiem - wi?kszo??? cieszy??skich autorów pos??uguje si? wierszem wolnym, z upodobaniem wykorzystuj?c mo??liwo??ci poezji lingwistycznej, ale bez karpowiczowskiej g???bi i przesady.

 Nie ma w niniejszej antologii wierszy, które zrewolucjonizuj? polsk? poezj?. Jest sporo takich, które ??wiadcz? o solidnym rzemio??le autorów. Rewolucjoni??ci nie rodz? si? jednak w ka??dym pokoleniu. Kiedy trzeba si? ich spodziewa?? Mo??e ju?? zaprezentuj? si? w kolejnym wyborze wierszy cieszy??skich literatów… Nie nale??y wykluczy?, ??e b?dzie to kto??, kogo teksty pojawi??y si? ju?? w niniejszej antologii. Inn? rzecz? jest, czy poetom potrzebne s? rewolucje? Czy?? nie wystarcz? „Cieszynalia”?

 

Jan Picheta

Tomik poezji "Podwieczorek z metafor? - cz???? 2"
mo??na naby? w skoczowskim ARTadresie (Rynek 18)
w cenie 10 z??.




Polecamy

Wyszukiwarka




Poprzednia strona MDK - ARCHIWUM

















































Partnerzy


















Copyright © 2011-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved. Created by Patryk Kłoda pat15.net Patryk Kłoda - Strony www, serwery, domeny, Cieszyn, Ustroń, Skoczów, Wisła