» Twórcze piętro
» Sala widowiskowa - Pod Pegazem
» Teatr Elektryczny
» ARTadres
» Warsztat muzyczny
Wiersze gwar??m zdobi??ne

 

WIERSZE GWARÓM ZDOBIÓNE

         Gwara na ??l?sku Cieszy??skim ma liczne odmiany. Inaczej mówi si? na Zaolziu, nieco inaczej w rejonie Strumienia, Cieszyna i Skoczowa, a jeszcze inaczej w Trójwsi, gdzie zdaniem etnolog Ma??gorzaty Kiere?? jest jej matecznik. Tam pono? najpi?kniej si? ni? „rz?dzi”. Liczne odmiany gwary cieszy??skiej potwierdzaj? jej bogactwo j?zykowe, si?gaj?ce korzeniami mowy Jana Kochanowskiego i Miko??aja Reja. Dlatego najwi?kszym skarbem tej ziemi, który „wnie??li??my” do Europy jest nasza kulturowa odr?bno??? i oryginalno???, tak ??ci??le po???czona z gwar?. Mow? t? nale??y wi?c piel?gnowa?, bo jest to sposób na zachowanie naszej to??samo??ci.

         Dzi??, w dobie ???czenia si? polski w struktury europejskie, dzia??ania na rzecz ochrony gwary nabieraj? szczególnego znaczenia. Sama gwara to przecie?? gleba, na której wyrasta j?zyk literacki. Bez niej polszczyzna sta??aby si? j?zykiem martwym, tak jak ??acina czy esperanto.eranto.eranto.eranto.

         Gwara wreszcie jest ??wiadectwem ci?g??o??ci bytu narodowego i nie bez powodu okre??lenie „cieszy??ski”, w rejonie Skoczowa i Cieszyna znaczy – nasz, czyli inny od wszystkiego, a jednocze??nie bardzo polski. Przed laty tak w??a??nie rozumia??a ten j?zyk Emilia Michalska, poetka ludowa z Pruchnej.uchnej.

         Dzisiaj znajomo??? gwary jest cenion? umiej?tno??ci?, podobnie jak znajomo??? j?zyków obcych. Placówki kultury i stowarzyszenia regionalne podejmuj? dzia??ania, maj?ce na celu ochron? bogactwa j?zyka gwarowego. Chodzi równie?? o to, aby mieszka??cy ??l?ska Cieszy??skiego nie tylko rozumieli j?zyk gwarowy, ale tak??e umieli i chcieli si? nim pos??ugiwa?. Maj? temu s??u??y? liczne ostatnio konkursy gwarowe i najró??niejsze wydawnictwa po??wi?cone gwarze. Uzupe??niaj? one literatur? gwarow? i s? pomocne przy redagowaniu s??owników gwarowych opracowywanych przez wielu wybitnych j?zykoznawców, których wk??ad w budzenie mi??o??ci do gwary jest ju?? dzisiaj zauwa??alny, a w przysz??o??ci b?dzie nieoceniony.eniony.

         Coraz wi?cej osób nie wstydzi si? mówi? gwar?, a to przek??ada si? na zainteresowanie ni? dzieci i m??odzie??y. J?zyk gwarowy mo??na obecnie znale??? w regionalnych wydawnictwach, gazetach, kalendarzach, a w szkole prowadzi si? o nim lekcje w ramach tzw. ??cie??ki regionalnej. alnej.

         Dzi?ki tym zabiegom gwara przestaje by? j?zykiem wy??miewanym, wyszydzanym czy wr?cz t?pionym, jak to mia??o miejsce w przesz??o??ci. I cho? gwara miesza si? czasami z j?zykiem literackim i zapewne j?zykoznawcy nie zawsze uznaliby jej poprawno??? – to cieszy fakt, ??e nie jest ona martwa, lecz ??yje i ewoluuje tak, jak ka??dy j?zyk.

         Autor zamieszczonych w tym opracowaniu wierszy od kilku lat stara si? upowszechnia? pi?kno gwary cieszy??skiej. Czyni to na ró??ne sposoby: a to wyst?puj?c na scenach placówek kulturalnych podczas wieczorów autorskich, a to spotykaj?c si? z m??odzie??? w szko??ach, czy te?? w???czaj?c w??asne utwory do repertuaru zespo??ów regionalnych, z którymi wspó??pracuje, b?d?? sam prowadzi.

         Miejski Dom Kultury w Skoczowie postanowi?? wesprze? te dzia??ania Jana Chmiela poprzez wydanie jego „Wierszy gwar? zdobionych”, które mamy nadziej?, podobnie jak

„Wiersze gwar? haftowane” wydane przez niego w roku ubieg??ym, spotkaj? si? z ??yczliwym przyj?ciem czytelników.

Robert Orawski

"Wiersze gwaróm zdobióne" mo??na naby?
w skoczowskim ARTadresie (Rynek 18) w cenie 20 z??.




Polecamy

Wyszukiwarka




Poprzednia strona MDK - ARCHIWUM

















































Partnerzy


















Copyright © 2011-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved. Created by Patryk Kłoda pat15.net Patryk Kłoda - Strony www, serwery, domeny, Cieszyn, Ustroń, Skoczów, Wisła